Wdo aangenomen door Tweede kamer. Hoe nu verder voor dienstverleners?

.
Gepubliceerd op: 21 februari 2020

 

Het duurt even, maar dan heb je ook wat: de Wet digitale overheid (Wdo). Na een lang traject is het wetsvoorstel nu aangenomen door de Tweede Kamer. U krijgt als dienstverlener dan ook nog dit jaar met deze wet te maken. Signicat (voorheen Connectis) zet de belangrijkste uitgangspunten voor u op een rij.

Heeft u er weleens bij stilgestaan hoe complex de ontwikkeling van een nieuwe wet in elkaar steekt? Eerst wordt een voorstel uitgewerkt, dit wordt besproken in de ministerraad en ter advies voorgelegd aan de Raad van State, daarna wordt het ingediend in de Tweede Kamer en tot slot behandeld in de Eerste Kamer. Onderweg wordt de wet-in-wording blootgesteld aan allerlei opmerkingen, vragen, adviezen en amendementen.

Al drie jaar onderweg
De Wdo is al een hele tijd in de maak. In 2016 ging hij als conceptwet nog door het leven onder de naam Generieke Digitale Infrastructuur (GDI), en na wat stevige aanpassingen en een naamswijziging belandde hij uiteindelijk pas in juni 2018 bij de Tweede Kamer. Daar is het voorstel een tijd blijven liggen; de leden van de Tweede Kamer waren de afgelopen anderhalf jaar blijkbaar druk met andere zaken. Tegenover onderwerpen als migratie, klimaat en toeslagen bleek ‘de digitale overheid’ niet urgent genoeg om op de agenda te komen.

Dat veranderde in januari van dit jaar, toen eindelijk de inhoudelijke behandeling plaatsvond. Die kwam qua planning overigens ook nog aardig in het nauw door andere debatten, bijvoorbeeld over de wachtlijsten van de GGZ en het vuurwerkverbod. Maar na twee debatsessies werd op 18 februari over de nieuwe wet gestemd, waarna deze door de Tweede Kamer werd aangenomen.

Politieke zorgen
De twee debatten in de Tweede Kamer lieten goed zien waar de politieke zorgen liggen:

  • Als we toelating voor erkende middelen openstellen voor private partijen, hoe voorkomen we dan dat partijen zoals Facebook en Google toetreden? En meer algemeen: hoe beschermen we onze burgers tegen private partijen die profielen opbouwen of gegevens doorverkopen?
  • Hoe borgen we dit stelsel tegen (te) hoge kosten? Is het sowieso gerechtvaardigd om kosten in rekening te brengen voor digitale identiteiten?
  • Kunnen we met deze wet faciliteren dat in de toekomst mogelijk ook met publieke middelen in het private (niet-overheids)domein kan worden ingelogd? En dat uitwisseling van (overheidsgerelateerde) gegevens met derden mogelijk wordt, uiteraard onder regie van de burger zelf?
  • Toegankelijkheid van digitale dienstverlening van de overheid is heel belangrijk, ook voor mensen die digitaal minder vaardig zijn. Hier moeten we op toezien.
  • Op zich is het een goed plan om alle details in nader uit te werken lagere wet- en regelgeving te beschrijven. Maar daar wil de Tweede Kamer wel graag over meebeslissen.
  • Toezicht en handhaving moeten goed worden geregeld. De betrouwbaarheid van dienstverlening moet kunnen worden gegarandeerd.

Veel van deze zorgen zijn verwerkt in amendementen en moties waarvan het overgrote deel samen met het wetsvoorstel is aangenomen. Het voorstel gaat nu dus door naar de Eerste Kamer. Daar worden geen grote of nieuwe bezwaren verwacht, zodat de Wdo medio 2020 van kracht kan worden.

Klaar dus. Of niet?
De Wdo stelt allerlei eisen aan de publieke sector (lokale, regionale en centrale overheden, zorg, pensioenen), zoals een acceptatieverplichting van erkende middelen en een betrouwbaarheidsclassificatie van diensten. Hoe wordt dit allemaal in die wet geregeld? Om die vraag te beantwoorden, is het van belang om te weten dat de Wdo vooral een soort kaderwet is. Op hoofdlijnen worden allerlei zaken ingebed in de Nederlandse wetgeving. Bij deze hoofdlijnen staat een groot aantal ‘haakjes’ waarbij toekomstige ontwikkelingen onder de wet kunnen worden geschoven, en details zo kunnen worden ingevuld dat ze bij de actuele situatie aansluiten.

 

Vervolg op deze wetgeving
Daarvoor wordt in de wet op verschillende plaatsen de mogelijkheid genoemd van een ‘Algemene Maatregel van Bestuur’ of ‘Ministeriële regeling’. Dat is lagere wet- en regelgeving waarmee een wet verder wordt uitgewerkt. Het voordeel daarvan is dat niet alle details in de wet zelf hoeven te worden geregeld en dat ze veel makkelijker – en dus sneller – kunnen worden gewijzigd dan als ze onderdeel van de wet zelf zouden zijn. De komende maanden komt er dus nog een heel aantal van die Maatregelen van Bestuur en Ministeriële regelingen waarin de details van de Wdo worden uitgewerkt.

De belangrijkste van die details zullen betrekking hebben op de erkenning van middelen voor zowel het burger- als het bedrijvendomein. Daarbij gaat het om de voorwaarden waar middelen en leveranciers aan moeten voldoen om als ‘erkende dienst’ oplossingen aan te mogen bieden om te authenticeren bij dienstverleners.

Aangekondigde regels en besluiten
Daarnaast is er nog een aantal andere besluiten en regelingen aangekondigd, waaronder:

  • Regels voor een aansluitschema waarmee dienstverleners gefaseerd onder de acceptatieplicht van de wet worden gevoegd, op basis van bijvoorbeeld digitale volwassenheid en omvang van de dienstverlening.
  • Concrete regels voor classificering van betrouwbaarheidsniveaus van diensten door dienstverleners, zodat ze geschikte authenticatiemiddelen toestaan.
  • Voorschriften voor veiligheidsstandaarden en informatiebeveiliging waarmee persoonsgegevens in het gehele stelsel betrouwbaar en veilig kunnen worden verwerkt.
  • Regelingen voor kosten en doorbelasting van middelen, (centrale) infrastructuur, handhaving en toezicht.


Wij volgen dit voor u
Als de Wdo binnenkort door de Eerste Kamer wordt aangenomen, betekent dat dus niet dat organisaties precies weten waar ze aan toe zijn. Veel details zullen nog worden uitgewerkt in ‘lagere’ wetgeving. Dienstverleners moeten er in ieder geval in het achterhoofd houden dat deze wet dit jaar nog van kracht gaat. En daarmee dus ook de acceptatieplicht voor ten minste DigiD, eHerkenning en eIDAS. Uiteraard houdt Signicat de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten, zodat het klanten kan ondersteunen bij het voldoen aan alle nieuwe verplichtingen.

Wilt u zelf op de hoogte blijven? De overheid publiceert op deze website over de voortgang rondom de Wdo.

Meer weten over de Wdo en de impact op uw business? Neem dan voor een vrijblijvend gesprek contact op met een specialist van Signicat.